MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid
Stationsplein 125
3818 LE Amersfoort

033 - 3032400


2013: hťťl zorgelijk, maar ook hťťl strijdbaar!
24 januari 2013


Nieuwjaarsbijeenkomst Landelijk Platform GGz, CG-raad, NPCF, Platform VG

2013: Hťťl zorgelijk, maar ook hťťl strijdbaar!

PatiŽnten en bestuurders van de vier koepelorganisaties lieten er tijdens de nieuwsjaarsbijeenkomst op 23 januari in de Jaarbeurs te Utrecht geen enkel misverstand over bestaan: 2013 wordt een heel zorgelijk jaar, maar de strijdbaarheid zal er niet minder om zijn. Gespreksleider Inge Diepman hoefde er eigenlijk niet eens naar te vragen. Marcelis Boereboom, Directeur-Generaal Langdurige Zorg van het ministerie van VWS, kan VWS-staatssecretaris Martin van Rijn laten weten dat het draagvlak voor het nieuwe zorgbeleid nog niet zo breed en stevig is als in Den Haag wordt gehoopt.

 

Welke samenleving willen we?
Deze vraag stelde de DG langdurige Zorg zich in zijn toespraak. Lastig te beantwoorden,
zo bleek. Boereboom formuleerde eerst wat voor samenleving hem niet voor ogen stond.
“We willen geen samenleving waarin we niet meer voor elkaar zorgen, niet meer omkijken
naar elkaar of via verzekering zorg afkopen.” Daarmee had hij op voorhand de instemming
van patiŽnten en bestuurders van de koepels binnengehaald. Namens de staatssecretaris
liet hij weten dat het ministerie een inclusieve samenleving wil waar iedereen bij hoort.
Het ministerie wil breed overleg en consensus met de partijen in het veld van de zorg.
Maar verwacht hij ook applaus voor de centrale beleidsuitgangspunten: ambulantisering, extramuralisering en decentralisatie van de zorg? “De staatssecretaris heeft de wil om
te veranderen en te luisteren. We hebben als overheid te lang gewacht om besluiten te
nemen. We hebben te lang gewacht om verspilling in de zorg aan te pakken, topinkomens, bureaucratie en onnodige regelgeving terug te dringen. We willen meer ruimte voor cliŽnten
en professionals. We willen adequate menswaardige zorg op hoog niveau, cliŽntgericht en
met keuzevrijheid.” Volgens Boereboom staat Nederland op het punt om het VN-verdrag te ondertekenen en dat zou dan een zekere garantie moeten gaan bieden dat zorg wordt
verleend zoals het hoort.

Mensen blijven zonder zorg en hulp achter
Voor drie cliŽnten en een ouder van een cliŽnt die vervolgens door Inge Diepman werden
bevraagd op hun ervaringen en ideeŽn over de zorg voor henzelf of voor hun kind, was het
wel duidelijk. Ze waren het eens: ambulantisering is lang niet altijd een oplossing, de
gevolgen van de bezuinigingen zijn rampzalig, er wordt te makkelijk aangenomen dat
voor iedereen mantelzorg voor handen is, er wordt lichtvaardig aangegeven dat mensen
veel meer zelf kunnen doen, het afschaffen van PGB laat mensen zonder hulp en zorg
achter, zelfstandig wonen is lang niet voor iedereen haalbaar en zeker niet als onder-
steuning niet (meer) beschikbaar is. En zo werden nog veel meer knelpunten benoemd.
“Ik heb voor buurtzorg gekozen. Het is een organisatie zonder overhead en duur
management. Dus goedkoper en efficiŽnter. Daar moet de overheid naar kijken! Zonder
cliŽnten te treffen zijn besparingen haalbaar”, opperde een van hen. “Waarom kijkt u niet
meer naar de vele vrijwilligersorganisaties die goede initiatieven ontplooien? Waarom worden
de cliŽnten niet betrokken bij de vele wisselingen in het management en het personeel
in de instellingen? Buurt- en wijkcentra zijn heel belangrijk voor de sociale contacten en
de mantelzorg. Waarom worden die nu ook opgeheven? De wijkzuster moet terug en
dan moet ze niet managen maar werken.

Mantelzorg is droomdenken
Een van de cliŽnten stelde dat mantelzorg nauwelijks een rol kan spelen: “Je moet
maar net mensen om je heen hebben. De samenleving is steeds minder in staat om
mantelzorg te geven. Families en buurten zijn al lang niet meer zo hecht als de overheid aanneemt. Kinderen wonen vaak ver weg of hebben het heel druk of kunnen het niet aan
om alsmaar vader of moeder te helpen. Veel mensen hebben zorg nodig die veel te
specialistisch is om door mantelzorgers te kunnen laten overnemen. De samenleving is
niet meer in staat om mantelzorg te geven. Zoals de overheid het ziet is mantelzorg eigenlijk droomdenken. Ook het idee dat iedereen zelf zorg kan inkopen is natuurlijk onjuist.”
DG Langdurige Zorg Marcelis Boereboom wilde niet ontkennen dat het “moeilijk en
ingewikkeld” is, maar hij wees erop dat ook het ministerie van VWS nog zoekt dat de
meest ideale invulling van het beleid. “Soms zien we dat mensen toch meer zelf kunnen
dan we dachten. Soms zien we dat er initiatieven ontstaan waarvan we niet dachten dat
het mogelijk was. Maar we moeten naar een inclusieve samenleving waarin iedereen zich verantwoordelijk weet voor zorg en hulp voor mensen die daar niet zonder kunnen.”

Er zullen grote verschillen tussen gemeenten ontstaan
De overheveling van de verantwoordelijkheid voor zorgtaken naar de gemeenten veroorzaakt
veel onrust onder patiŽnten. Bovendien is de decentralisatie ook een bezuinigingsmaatregel. Tijdens de bijeenkomst bleek dat patiŽnten en bestuurders zich ernstig zorgen maken over
de kennis, deskundigheid en bereidheid bij gemeenten om zorg te realiseren. Men vreest dat
op lokaal niveau puur financiŽle afwegingen worden gemaakt waarbij de zorg een heel lage prioriteit heeft. Ook wordt voorzien dat de vrijheid van gemeenten om beslissingen te nemen
op het terrein van zorg en hulp leidt tot verschillen tussen gemeenten en dus grote onduidelijkheid voor patiŽnten. Waar kunnen patiŽnten dan nog op rekenen, handhaven gemeenten het PGB,
hoe ondersteunen gemeenten mantelzorgers? Maakt het dan verschil of je in een rijke of
een arme gemeente woont?
Marcelis Boereboom: “De gemeenteraad moet de afweging maken. Er zullen grote verschillen tussen gemeenten gaan ontstaan. Als je uit verschillende domeinen geld bij elkaar moet brengen dan moet je misschien bij gemeenten een nieuw fonds maken. Het geld moet rechtvaardig worden verdeeld over gemeenten, hoewel je daarbij rekening moet houden met zaken waarin gemeenten verschillen zoals infrastructuur, vergrijzing, enzovoort. We willen dat de gemeenten een pakket maken dat ze aan hun inwoners aanbieden. Als gemeenten daar niet in slagen om lokaal te realiseren, dan hebben we gefaald.”

Op de zeepkist: De cliŽnt moet achter het stuur zitten!
Angelique van Dam, interim-directeur van de CG-Raad poneerde mede namens het Platform
VG de stelling dat hulp en zorg voor mensen die daarvan afhankelijk zijn niet een zorgvraagstuk
is maar een opdracht aan de hele samenleving.
“Het VN verdrag gaat geratificeerd worden en dat is een goede zaak. We willen een samenleving waaraan iedereen kan meedoen: solidair, kwaliteit van leven, zorg en ondersteuning. Ja het is crisis, maar geef het geld aan de mensen die zelf zorg en steun inkopen.”
Wilna Wind, directeur van de NPCF beklom de zeepkist met een krachtig pleidooi voor “een houdbare en betaalbare samenleving waarin we elkaar helpen.” Volgens Wind moet de geldstroom op de patiŽnten worden gericht. “PatiŽnten bepalen zelf wat ze met hun budget doen. Daarnaast moeten ze de regie op het aanbod op hun hulpvraag kunnen voeren. Een goed aanbod en geen beddenvulling, dat is PGB. De financiering moet de persoon volgen. Ik zeg ja tegen de PGB
en nee tegen de bank van fraude!”
Marjan ter Avest, directeur van het Landelijk Platform GGz, en vertegenwoordiger van bijna 1 miljoen cliŽnten in de ggz sprak als volgt: “We zien ons geplaatst voor een nieuwe uitdaging:
de sneltrein van de ambulantisering. Ambulantisering bespaart kosten en kan de kwaliteit van leven bevorderen. In plaats van het leven in de instelling kunnen veel cliŽnten weer wonen in
een eigen huis, deel uitmaken van de samenleving. Maar de trein kan ontsporen. Bijvoorbeeld
als iemand niet de juiste zorg en begeleiding krijgt. Geen dagbesteding heeft. Niemand heeft
om op terug te vallen. Niet welkom is in de wijk. Zonder voldoende garanties op goede behandeling en participatie is ambulantisering een spoor vol risico’s. Risico’s op vereenzaming, crisissituaties en overbelaste mantelzorgers. Ambulantisering is een ingrijpend maatschappelijk veranderingsproces. Niet alleen de ggz maar ook gemeenten, woningbouwverenigingen, werkgevers en politie moeten de handen ineen slaan. “We moeten gaan bouwen aan een
stevige spoorbaan. Waarover de trein van ambulantisering in een verantwoord tempo moet
gaan rijden met de cliŽnt aan het stuur".

Nagedachtenis Wim Drooger
De bijeenkomst in Utrecht ging van start met een kort woord en een moment van stilte ter nagedachtenis aan Wim Drooger. De directeur van het Platform VG overleed onverwacht begin dit jaar op 52-jarige leeftijd. Willem de Gooyer memoreerde de grote verdiensten van de directeur voor het Platform VG en gaf op indrukwekkende wijze aan hoe zeer Wim Drooger wordt gemist.

Verslag: Paul Custers
Alibe Communicatie
23-01-2013

Boekje 33 goede voorbeelden langdurige ggz
Tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst werd gerefereerd aan het boekje
'33 goede voorbeelden in het leven van mensen die langdurig in een
ggz-instelling verblijven'. Het kost € 5,- en is te bestellen
bij: Ria Trinks

 

Meer nieuws...

Laatst bewerkt op: 24-1-2013 12:29